Geskiedenis

Laerskool Middelburg het ‘n lang en kleurvolle geskiedenis wat reeds tydens die Anglo-Boereoorlog ontstaan het.

‘n Skool word gestig
skool

In die konsentrasiekamp te Middelburg is, soos in ander kampe oor die land, kampskole gestig. Die kampskole het in 1902 ‘n leerlingtal van 910 gehad. Met die vrede van 31 Mei 1902 het die kampskole tot ‘n einde gekom.

As ‘n voortsetting van die kampskool, wat nou slegs 40 leerlinge gehad het, het “Middelburg Free School” onder leiding van mnr. J. Cox, voortgegaan in die kerkgebou van die Hervormdegemeente, tot die skool se eie gebou voltooi is.

Na die oorlog was daar ‘n gees van vyandigheid onder die Afrikaanssprekendes en was die ouers uiters onwillig om hulle kinders na die s.g. “Free Schools” te stuur en is talle C.N.O.- Skole gestig. So is daar in Middelburg ook ‘n C.N.O.-Skool gestig, met mnr. O. Van Ostrum as hoof. Selfs Engelssprekende ouers het heftig kapsie gemaak teen die “Free School”. Dit het aanleiding gegee tot die stigting van ‘n Engelse skool in 1903, die “Provincial Secondary School”. Die skool is gehuisves in die Wesleyaanse kerkgebou te Middelstraat (tans Bhimy Dimane straat.

Nog ‘n privaat skool nl. die “South School”, is gehuisves in ‘n hout-en-sinkgeboutjie: geleë waar die A-rugbyveld van die Hoërskool tans is.

Op 28 September 1904 is die “Free School”, tans Laerskool Middelburg, amptelik deur mnr. Fabian Ware, Direkteur van Onderwys in Transvaal ge-open. In sy openingsrede het mnr. Ware die skoolgebou bestempel as: “…one of the finest in the whole country”, en as: “…handsomely built and lavishly equipped”. Die gebou is opgerig teen die reuse bedrag van £4666. Tydens die opening van die skool was mnr. McKenzie die hoof.

hoofIn 1907 het die volgende skole nog bestaan: Middelburg “Free School or Public School” met mnr. J. Cox as Hoof (‘n leerlingtal van 189 en 6 leerkragte). Die C.N.O.-skool te Ebenhaezer, met mnr.O. Van Ostrum as Hoof. Middelburg Secondary School”, met mnr. H. F. Clegg as Hoof.

Gedurende Januarie 1908 kombineer dié drie skole met ‘n gesamentlike leerlingtal van 385. Die skool staan nou bekend as Middelburg “Public Government School”.

Op 30 April 1908 aanvaar mnr. P.M. van der Lingen die hoofskap. Mnr. Clegg staan die hoof by as adjunkhoof.

1913 – 1930

Op 5 Mei 1913 is mnr. P.M. van der Lingen aangestel as Inspekteur en Mnr. C.A. Winter word op 15 April 1914 as nuwe hoof by die skool verwelkom.

hoof2In November 1916, beveel inspekteurs Van der Lingen en Kerrich aan dat die skool moet verdeel in ‘n Laerskool en ‘n Hoërskool, aangesien daar reeds 3000 leerlinge in die streek is. Aan die begin van 1917 verskuif die Middelbare afdeling na Ebenhaezer. Op 10 April 1918 word die Middelbare afdeling nou ‘n hoërskool. Mnr C.A. Winter ageer as hoof van die laerkool en word later hoof van die hoërskool.

hoof3Mnr. Cox aanvaar weer sy pos aan die laerskool na sy terugkeer uit Vlaandere op 24 Julie 1918. Vanaf 18 Oktober 1918 is die skool gesluit as gevolg van ‘n griepepidemie en die skool word tydelik as ‘n hospitaal gebruik. Met die opening van die skool in Januarie 1919 word die nuwe hoof, mnr. P.C. Vercueil verwelkom. Vanaf 25 Junie 1919 tot 22 Julie 1919 is die skool weer gesluit a.g.v. ‘n tweede griepepidemie. Desember 1919 sluit die skool met ‘n leerlingtal van 605.

‘n Knellende tekort aan ruimte word ondervind. ‘n Paar vertrekke word in ‘n gebou in Kerkstraat omskep as klaslokale. Op 31 Augustus 1920 betrek die Juniorafdeling hulle gebou. Mnr. P.C. Vercueil vertrek Junie 1921 na Pietersburg waar hy die hoofpos by die Hoërskool aanvaar het.

hoof4Aan die begin van die derde kwartaal 1921 het die skole soos vervolg verdeel: Mnr. Cox neem waar as hoof en hulle betrek die klasse van die Juniorafdeling tot hulle nuwe gebou in Coetzeestraat (huidige Tegniese Instituut) voltooi is Afrikaansmediumskool. Mnr. Grundlingh neem waar as hoof en betrek die oorspronklike deel van die skoolgebou. Op 19 Julie 1921 open die skool as Middelburgse Afrikaansmedium-Laerskool. Hoërskool: Op 3 Augustus 1921 betrek die hoërskoolleerlinge die huidige Hoërskoolgebou. Op 17 Januarie 1922 aanvaar mnr. G.A.C. Kuschke die hoofpos. Op 26 Julie 1922 word elektriese krag deur die Departement aangelê.

Op 28 Januarie 1927 word mnr. Grundlingh aangestel as hoof van die laerskool.

1940 – 1960

Op 5 Augustus 1941 word die skool verhef na P.1 Spesiaal. Gedurende die jaar kry die skool ook ‘n telefoon. Op 3 Februarie 1942 gee die Departement toestemming dat mej.T. MacDonald diens mag aanvaar as sekretaresse om die hoof te help met roetine werk.

hoof5Desember 1943 was daar 647 leerlinge op skool. Standerd 6 leerlinge gaan vanaf 1944 na die Hoërskool. Op 5 Februarie 1945 is daar vir die eerste keer proefstudente by die skool. Op 31 Julie 1945 keer mnr. A.J.B. Van der Merwe terug as vise-hoof na ‘n afwesigheid van bykans 5 jaar waartydens hy militêre diens gedoen het. Mnr. Grundlingh het in 1950 afgetree. Hy was 32 jaar verbonde aan die Laerskool Middelburg, waarvan hy 23 jaar hoof was. In 1951 word mnr. Grundlingh opgevolg deur mnr. P.W. Prinsloo as Hoof : die pos bekleë hy tot 1958. Hy word Inspekteur en later Direkteur van Indiëronderwys in Natal.

hoof61960 – 1992

Mnr. T.M. Kirsten volg mnr. Prinsloo in 1959 op as hoof en tree af in 1975.

 

 

 

 

hoof7Die leerlingtal het steeds gegroei en in 1961 stig Laerskool Staatspresident C.R. Swart af. Mnr. J.B. Van Eeden het mnr. Kirsten in 1976 opgevolg.

Laerskool Kanonkop stig Januarie 1978 af en bring verligting, want by dié tyd was die leerlingtal reeds 1282 en ‘n personeel van 56.

Hoof_van_zylMnr. Gert van Zyl het Mnr. Van Eeden in April 1992 as hoof opgevolg. Die Koshuis: Na vele omswerwing tussen koshuise soos Ebenhaezer, Excelda en ander is die huidige koshuis, Huis-Grundlingh, op 7 Februarie 1953 geopen.

 

1992 tot 2013

In die tyd wat Mnr Gert van Zyl hoof van die skool is het verskeie veranderinge en verbeteringe by die skool plaasgevind:

  • ‘n Volledig toegeruste rekenaarsentrum waar 36 leerders klasse in rekenaargeletterdheid kan ontvang, word geopen in 1998.
  • Die skool bou verskeie losies by die onderskeie velde.
  • ‘n Nuwe palisadeheining omring die skool.
  • Die A-rugbyveld spog met ‘n nuwe paviljoen en uitgebreide snoepiegeriewe.
  • Spreiligte verlig die A-en B-rugbyvelde asook die netbalbane.
  • Mini-hokkievelde word by die skool en by die koshuis aangebou.
  • Verskeie nuwe klaskamers word aangebou toe die skool in 2002 plek maak vir leerders in die engelse stroom.
  • Die Mediasentrum ondergaan ‘n gedaanteverwisseling toe dit opgegradeer word en ten volle gemoderniseer word met internettoegang vir onderwyser en leerders, elektroniese kataloguste vir boeke en nog meer.
  • ‘n Skoolklok word opgerig voor die skoolsaal en ‘n pragtige nuwe tradisie word gebore. Elke nuwe Graad 1’tjie wat by die skool instap, lui die klok en wanneer ‘n Graad 7 die skool verlaat, groet hulle die skool deur vir ou laas die klok te lui.
  • Die beeld van die skool word verbeter met die ingang wat gebou word in 2009
  • Die Graad R-skool, Koedoespoortjies, word geopen in 2009 deur Mnr van Zyl en Mnr Danie Schutte, destyds ‘n ouer van die skool en hoof van die bouprojek.
  • Die naskool wat van die koshuis af bestuur word brei uit en 5 nuwe klaskamers, nuwe badkamers en nuwe speelgeriewe word aangebring van 2009 tot 2011.

 

Maart 2013 tot Augustus 2013
Herman

Mnr. Pikkie Herrman word aangestel as waarnemende hoof.

“Ek en my skool sal die Here dien.”

Augustus 2013

Hoof_vand_merweMnr. Gerrie van der Merwe het Mnr. van Zyl in Augustus 2013 as hoof opgevolg.

 

Julie 2014

me_heeverMe. Petrea van den Heever is aangestel as ons nuwe adjunkhoof.

Dit is die eerste keer in ons skool se ryke geskiedenis dat ‘n vrou as adjunkhoof aangestel word!

 

 

skool2

Afrikaanse Laerskool
Middelburg Mpumalanga

A Short history – Main pedestrian gate – Voortrekker street 
John M Fee

I was born in Middelburg in 1934, where my father was the local baker. I attended the local English Medium Primary School, before matriculating at the Middelburg High school in 1952. I started my working life as Draughtsman at Thos Begbe & Co in January 1953.

Thos Begbe & Co was an old well established General Engineering Works, and was situated just below the railway station at the corner of Jan van Riebeeck Street (Cowen Ntuli Street) and Meyer Street. At the time it was the only industry, so to say, in Middelburg, and most families in the town had some connection with the firm. The owner was Idris Rosser, a Welshman.

Early in 1953 a lady representing the Afrikaans Laerskool approached Mr. Rosser. Unfortunately I never knew her, or her connection to the school, whether she was a member of the school governing body or just a parent. The lady and her colleagues wanted to provide a more attractive pedestrian entrance to the school in Voortrekker Street (Bhimy Damane Street).

The entrance they had in mind was face brick piers and walls on either side of a neat steel gate. This entrance would replace the existing tubular gate covered with steel wire mesh. It as agreed that Thos Begbe & Co would manufacture and donate the steel gate.

This gate was the subject of one of my very early drawings, based on a small, rough sketch of the proposed gate which had been envisaged by the lady and her colleagues. My drawing was approved by those concerned and was ready for manufacture. Nick Goodwin, the Boiler shop foreman and I, set this gate out full-size with chalk and a steel plate, and the gate was manufactured from this pattern.

In 1958 I married Marie de Clerq, a former pupil of the laerskool. Marriage brought more responsibilities and I needed more opportunities for advancement, so we moved to Kempton Park in 1959, where we lived and I commuted to Johannesburg daily to work.

Having decided we should move to a retirement centre, after 50 years of marriage, we settled at Equestria Village in Pretoria at the end of March 2008.

Among the many residents we have met one Seef and Marie van Eeden. I was delighted to have met someone who had lived in my old home town, and still more delighted to learn Seef had been, for many years, principal of the laerskool. When I asked Seef if the old gate was still there, I was surprised to learn that it was still in daily use and was still swinging after all these years.Ouskoolhekkie